Pieniński Park Narodowy
Pieniński Park Narodowy obejmuje centralną część pasma Pienin, które stanowi wyjątkowy pod względem geologicznym i przyrodniczym fragment polskich Karpat. Obszar ten charakteryzuje się górskim, mocno zróżnicowanym ukształtowaniem terenu z malowniczymi wapiennymi turniami oraz głęboko wciętym przełomem Dunajca. Pieniny powstały z osadów morskich, głównie wapieni, które przed milionami lat tworzyły się na dnie oceanu Tetydy. Dzięki temu skały pienińskie obfitują w skamieniałości morskich organizmów. Na niewielkiej przestrzeni parku występuje niezwykła różnorodność siedlisk – od ciepłolubnych muraw naskalnych, przez bogate gatunkowo lasy liściaste i mieszane, po wilgotne zbiorowiska nadrzeczne. Historia ochrony Pienin sięga lat 30. XX wieku, gdy utworzono tu jeden z pierwszych parków narodowych w Polsce. Co więcej, był to także pierwszy transgraniczny park utworzony wspólnie ze Słowacją, co stanowiło pionierskie rozwiązanie w międzynarodowej ochronie przyrody. Wyjątkowe walory przyrodnicze i krajobrazowe tego obszaru przyciągały uwagę naukowców, artystów i turystów już od XIX wieku.
Pieniński Park Narodowy – co robić?
Spływ przełomem Dunajca to najbardziej znana atrakcja Pienin, dająca możliwość podziwiania malowniczych wapiennych ścian z perspektywy rzeki. Wędrówki po znakowanych szlakach turystycznych pozwalają dotrzeć na szczyty, z których roztaczają się spektakularne widoki na pasmo Pienin, Tatry oraz Beskidy. Szczególnie popularne są trasy na Trzy Korony i Sokolicę – najbardziej charakterystyczne szczyty Pienin. Fotografia krajobrazowa daje nieograniczone możliwości, zwłaszcza o wschodzie i zachodzie słońca, gdy światło wydobywa fakturę wapiennych ścian oraz podkreśla głębię przełomu Dunajca. Obserwacje botaniczne są niezwykle owocne dzięki występowaniu wielu rzadkich gatunków roślin, w tym endemitów pienińskich, które nie występują nigdzie indziej na świecie. Miłośnicy geologii znajdą tu fascynujące odsłonięcia skał wapiennych z widocznymi warstwami osadowymi oraz licznymi skamieniałościami. Obserwacje ornitologiczne dają możliwość dostrzeżenia rzadkich ptaków drapieżnych krążących nad skalnymi turniami. Wędrówki w sezonie jesiennym pozwalają podziwiać bogactwo kolorów pienińskich lasów, gdy liście drzew i krzewów przybierają różne odcienie żółci, czerwieni i brązu.
Pieniński Park Narodowy – co zobaczyć?
Pieniński Park Narodowy zachwyca przede wszystkim malowniczym przełomem Dunajca, gdzie rzeka przebija się przez wapienne skały, tworząc jeden z najpiękniejszych krajobrazów w Polsce. Pionowe, białe ściany skalne kontrastujące z zielenią lasów i błękitem wody stanowią niezapomniany widok. Charakterystycznym elementem krajobrazu są strome wapienne turnie, z których najbardziej znane to Trzy Korony i Sokolica z symbolicznym reliktowym sosną na szczycie. Na zboczach o południowej ekspozycji rozwinęły się ciepłolubne murawy naskalne z bogatą florą, w tym wieloma gatunkami storczyków. Lasy pienińskie, mimo niewielkich powierzchni, charakteryzują się dużą różnorodnością – od ciepłolubnych buczyn i jedlin po wilgotne łęgi nad Dunajcem. Wiosną runo leśne pokrywa się kobiercem kwitnących roślin, tworząc barwne plamy pod koronami drzew. Z punktów widokowych roztaczają się panoramy na okoliczne pasma górskie – Tatry, Gorce i Beskid Sądecki, co pozwala dostrzec charakterystyczną budowę geologiczną Karpat. Wzdłuż Dunajca można obserwować naturalne procesy rzeczne – erozję brzegów, transport materiału skalnego oraz powstawanie łach i wysp. Na uwagę zasługuje również mozaika krajobrazów kulturowych – łąki, polany oraz tradycyjne pasterstwo, które przez stulecia kształtowały oblicze Pienin.
Pieniński Park Narodowy – informacje praktyczne
Dostęp do parku możliwy jest z kilku miejsc, przy czym główne wejścia znajdują się w Sromowcach Niżnych, Sromowcach Kątach, Krościenku nad Dunajcem i Szczawnicy. Ze względu na górski charakter terenu, zwiedzanie wymaga dobrej kondycji fizycznej oraz odpowiedniego obuwia turystycznego z protektorem. Najlepszą porą na odwiedziny jest okres od późnej wiosny do wczesnej jesieni, gdy warunki pogodowe są najbardziej stabilne, a przyroda prezentuje się niezwykle okazale. Latem należy przygotować się na duży ruch turystyczny, szczególnie w weekendy i podczas sezonu urlopowego. Na zwiedzanie warto przeznaczyć co najmniej jeden pełny dzień, aby móc bez pośpiechu poznać najciekawsze miejsca parku. Ze względu na ochronny status terenu, obowiązują tu określone regulacje – poruszanie się wyłącznie po wyznaczonych szlakach, zakaz wprowadzania psów oraz zbierania roślin. W plecaku powinny znaleźć się: mapa turystyczna Pienin, zapas wody (zwłaszcza latem), prowiant na cały dzień, kurtka przeciwdeszczowa (nawet w słoneczne dni) oraz podstawowa apteczka. Podczas upalnych dni warto mieć przy sobie nakrycie głowy i krem z filtrem UV, gdyż na odsłoniętych grzbietach górskich promienie słoneczne działają intensywniej.
Zobacz jakie inne parki / rezerwaty znajdują się również blisko miast: Nowy Sącz
