Rezerwat Przyrody Krępak
Rezerwat Przyrody Krępak to cenny obszar chroniący fragment naturalnego lasu porastającego wzgórza Pogórza Przemyskiego. Położony jest w terenie o wyraźnie zróżnicowanym ukształtowaniu, z licznymi wzniesieniami i głębokimi dolinami, co nadaje mu niemal górski charakter mimo stosunkowo niewielkich wysokości bezwzględnych. Nazwa „Krępak” ma prawdopodobnie lokalne, historyczne pochodzenie i może odnosić się do specyfiki terenu lub drzewostanu. Podłoże geologiczne stanowią głównie skały fliszowe – naprzemienne warstwy piaskowców i łupków, które pod wpływem erozji utworzyły malowniczy, pofałdowany krajobraz. Na tych skałach wykształciły się gleby brunatne, sprzyjające rozwojowi bujnej roślinności leśnej z dominacją buka i jodły. Klimat tego obszaru ma charakter przejściowy między nizinnym a górskim, z wyraźnym wpływem mas powietrza napływających znad południa przez przełęcze karpackie. Charakterystyczne są tu dość wysokie opady roczne oraz długa pokrywa śnieżna utrzymująca się zimą. Historia tego miejsca jest związana z tradycyjną gospodarką leśną, jednak ze względu na trudny dostęp do niektórych partii lasu, zachowały się tu fragmenty o charakterze zbliżonym do pierwotnego, co stało się podstawą do objęcia ich ochroną.
Rezerwat Przyrody Krępak – co robić?
Rezerwat Przyrody Krępak oferuje przede wszystkim możliwość kontaktu z autentycznym, bogatym gatunkowo lasem podczas pieszych wędrówek. Najlepszym sposobem na poznanie tego obszaru jest przejście wyznaczonym szlakiem, który prowadzi przez najbardziej interesujące fragmenty rezerwatu. Dzięki zróżnicowanemu ukształtowaniu terenu, wędrówka dostarcza intensywnych wrażeń i pozwala na obserwację zmienności zbiorowisk leśnych w zależności od wysokości, ekspozycji stoku i podłoża geologicznego. Ponadto rezerwat stanowi doskonałe miejsce do obserwacji ptaków, szczególnie gatunków związanych z lasami bukowowymi i jodłowymi. Dla miłośników fotografii przyrodniczej szczególnie atrakcyjne są monumentalne buki i jodły, niektóre o imponujących rozmiarach i wieku, oraz bogactwo form geologicznych – odsłonięcia skalne, głazowiska i strumienie. Wiosną warto zwrócić uwagę na kwitnące rośliny runa leśnego, które tworzą barwne kobierce pod drzewami. Jesienią natomiast rezerwat mieni się wszystkimi odcieniami złota i czerwieni, gdy liście buków zmieniają barwy przed opadnięciem. Dla geologów interesujące będą naturalne odsłonięcia warstw fliszowych, widoczne miejscami na stromych zboczach i w dolinach potoków.
Rezerwat Przyrody Krępak – co zobaczyć?
Rezerwat Przyrody Krępak zachwyca przede wszystkim monumentalnym drzewostanem bukowowojodłowym, który w niektórych fragmentach ma charakter zbliżony do puszczy karpackiej. Majestatyczne buki o smukłych, srebrzystoszarych pniach oraz strzeliste jodły o ciemnozielonej, gęstej koronie tworzą wielopiętrowy las, którego piękno zmienia się wraz z porami roku. Wiosną, zanim drzewa w pełni się ulistnią, dno lasu pokrywa się kobiercem kwitnących roślin – zawilców, przylaszczek, cebulicy dwulistnej i charakterystycznego dla żyznych buczyn żywca gruczołowatego o purpurowych kwiatach. W dolnych partiach zboczy i w dolinach potoków można znaleźć płaty czosnku niedźwiedziego, który w maju tworzy białe łany i wypełnia powietrze intensywnym aromatem. Przez teren rezerwatu przepływają malownicze strumienie, które miejscami tworzą niewielkie wodospady i kaskady. Na ich brzegach można obserwować charakterystyczną roślinność nadpotokową oraz ślady działalności bobrów. W niektórych miejscach na powierzchnię wychodzą skały fliszowe, tworząc naturalne odsłonięcia geologiczne i malownicze formy skalne. Na stromych zboczach można zauważyć systemy korzeniowe drzew, które w spektakularny sposób utrzymują się na trudnym podłożu. Dla uważnych obserwatorów nagrodą może być dostrzeżenie salamandry plamistej – efektownego płaza o czarno-żółtym ubarwieniu, który najłatwiej zobaczyć po deszczu na wilgotnych ścieżkach. Jesienią rezerwat mieni się wszystkimi odcieniami złota i czerwieni, gdy liście buków zmieniają barwy, a promienie słońca, przebijające się przez rozrzedzone korony drzew, tworzą magiczną grę światła i cienia.
Rezerwat Przyrody Krępak – informacje praktyczne
Planując wizytę w Rezerwacie Przyrody Krępak, warto uwzględnić kilka praktycznych wskazówek. Najlepszą porą na odwiedziny jest późna wiosna i wczesna jesień, gdy warunki pogodowe sprzyjają wędrówkom, a roślinność prezentuje się najpiękniej. Ze względu na położenie w strefie pogórza, klimat charakteryzuje się dość zmienną pogodą – nawet latem mogą wystąpić chłodniejsze i deszczowe dni, a zimą pokrywa śnieżna utrzymuje się dłużej niż na terenach nizinnych. Do rezerwatu prowadzą lokalne drogi, jednak ostatni odcinek trzeba często pokonać pieszo leśnymi ścieżkami. Ze względu na zróżnicowane ukształtowanie terenu – strome zbocza i głębokie doliny – zwiedzanie wymaga dobrej kondycji fizycznej i odpowiedniego obuwia z solidną podeszwą. Po intensywnych opadach deszczu szlaki mogą być śliskie i błotniste, a doliny potoków trudno dostępne z powodu podwyższonego stanu wody. Podczas zwiedzania rezerwatu obowiązują zasady ochrony przyrody – poruszanie się wyłącznie wyznaczonymi ścieżkami, zakaz zbierania roślin i płoszenia zwierząt. W sezonie letnim warto zabrać ze sobą środek przeciw kleszczom, których w lasach liściastych i mieszanych jest szczególnie dużo. Na terenie rezerwatu nie ma infrastruktury turystycznej, dlatego należy zaopatrzyć się w wodę i prowiant. Ze względu na ograniczony zasięg telefonii komórkowej w głębokich dolinach i gęstym lesie, dobrze jest poinformować kogoś o planowanej trasie i przewidywanym czasie powrotu.
Zobacz jakie inne parki / rezerwaty znajdują się również blisko miast: Rzeszów, Przemyśl
