Rezerwat Przyrody Buczyna w Cyrance na Płaskowyżu Kolbuszowskim
Rezerwat Przyrody Buczyna w Cyrance położony jest na Płaskowyżu Kolbuszowskim, stanowiąc cenny fragment naturalnego lasu bukowego w regionie, gdzie dominują głównie bory sosnowe. Ten leśny rezerwat chroni rzadki w tej części kraju starodrzew bukowy z domieszką jodły, rosnący na żyznych glebach wyżynnych. Teren ma charakter lekko falisty, z łagodnymi wzniesieniami i obniżeniami, typowymi dla Płaskowyżu Kolbuszowskiego. Podłoże geologiczne stanowią głównie utwory polodowcowe, na których wykształciły się gleby brunatne sprzyjające rozwojowi lasów liściastych. Historia tego obszaru związana jest z tradycyjną gospodarką leśną, jednak dzięki objęciu ochroną, las mógł zachować lub odzyskać wiele cech naturalnego ekosystemu. Nazwa rezerwatu nawiązuje zarówno do dominującego gatunku drzewa – buka, jak i do miejsca położenia – przysiółka Cyranka. Szczególnie cenne w rezerwacie są stare, dorodne buki, które stanowią relikt dawnych, bardziej rozległych lasów bukowych, jakie niegdyś porastały żyźniejsze fragmenty Płaskowyżu Kolbuszowskiego. Ten typ lasu wyróżnia się znacząco na tle dominujących w regionie borów sosnowych.
Rezerwat Przyrody Buczyna w Cyrance na Płaskowyżu Kolbuszowskim – co robić?
Rezerwat Przyrody Buczyna w Cyrance najlepiej poznawać podczas pieszych wędrówek, które pozwalają w pełni docenić urok naturalnego lasu bukowego. Po terenie rezerwatu mogą prowadzić znakowane szlaki turystyczne, umożliwiające dotarcie do najciekawszych fragmentów buczyny. Fotografia przyrodnicza będzie tu fascynującym zajęciem – szczególnie efektownie prezentują się stare buki o charakterystycznych, gładkich, srebrzystoszarych pniach oraz dno lasu pokryte jesiennymi liśćmi. Wiosną, przed pełnym rozwojem liści drzew, warto wypatrywać kwitnących geofitów w runie leśnym. Miłośnicy ornitologii znajdą w rezerwacie wiele gatunków ptaków leśnych – warto zabrać ze sobą lornetkę i przewodnik do rozpoznawania ptaków. Jesienią koniecznie trzeba wybrać się na spacer, aby podziwiać bukowy las mienący się złocisto-pomarańczowymi barwami. Dla entomologów szczególnie interesujące będą owady związane z martwym drewnem, którego w naturalnym lesie bukowym jest sporo. W ciszy lasu można wsłuchiwać się w odgłosy przyrody – stukanie dzięciołów, śpiew ptaków czy szum liści poruszanych wiatrem.
Rezerwat Przyrody Buczyna w Cyrance na Płaskowyżu Kolbuszowskim – co zobaczyć?
Główną atrakcją przyrodniczą rezerwatu jest naturalny las bukowy z okazałymi, starymi drzewami o charakterystycznych, smukłych, srebrzystoszarych pniach. Warto zwrócić uwagę na specyficzny układ piętrowy lasu bukowego – wysokie, strzeliste buki tworzą zwarty okapt koron, pod którym rośnie stosunkowo niewiele podszytu, co umożliwia rozwój bogatego runa leśnego. Wiosną, przed rozwojem liści, dno lasu pokrywa się kobiercem kwitnących geofitów, wśród których szczególnie efektownie prezentują się białe łany zawilców gajowych i żółte kępy ziarnopłonu wiosennego. Latem warto zwrócić uwagę na charakterystyczne światłocienie tworzone przez promienie słońca przebijające się przez zwarte korony buków. Z kolei jesienią rezerwat zachwyca paletą ciepłych barw – od złocistych żółcieni po głębokie czerwienie i brązy opadających liści. Na uwagę zasługują również naturalne procesy leśne, takie jak różne fazy rozwoju drzewostanu oraz martwe drzewa, które stają się siedliskiem dla wielu organizmów. Dla uważnego obserwatora interesujące będą liczne gatunki grzybów, porostów i mchów porastających pnie buków i leżące kłody. W rezerwacie można również zaobserwować dziuple w starych drzewach – naturalne miejsca gniazdowania wielu gatunków ptaków.
Rezerwat Przyrody Buczyna w Cyrance na Płaskowyżu Kolbuszowskim – informacje praktyczne
Najlepszą porą na odwiedzenie rezerwatu jest wczesna wiosna, gdy kwitnie runo leśne oraz jesień, gdy bukowy las mieni się spektakularnymi barwami. Ze względu na wyżynny charakter terenu, warto zaopatrzyć się w wygodne buty trekkingowe. Na terenie rezerwatu prawdopodobnie nie ma rozbudowanej infrastruktury turystycznej, dlatego trzeba zabrać ze sobą odpowiedni zapas wody i prowiant. Podczas zwiedzania należy przestrzegać zasad ochrony przyrody – nie schodzić z wyznaczonych ścieżek, nie hałasować i nie zaśmiecać terenu. W sezonie wiosenno-letnim zalecane jest stosowanie środków ochrony przeciw kleszczom oraz ubranie z długimi rękawami i nogawkami. Z powodu braku sklepów i punktów gastronomicznych w pobliżu rezerwatu, warto zaopatrzyć się w odpowiedni prowiant przed wyruszeniem na wycieczkę. Jesienią po deszczu ścieżki mogą być śliskie od opadłych liści, dlatego należy zachować szczególną ostrożność. Warto również zabrać ze sobą przewodnik do rozpoznawania roślin i zwierząt, aby łatwiej identyfikować spotykane gatunki. Przy planowaniu wizyty należy pamiętać, że rezerwat stanowi ostoję dzikiej przyrody, dlatego powinniśmy poruszać się po nim cicho i z szacunkiem.
Zobacz jakie inne parki / rezerwaty znajdują się również blisko miast: Rzeszów, Tarnów
