Rezerwat Przyrody Bukowe – Zdroje im. Profesora Tadeusza Dominika
Rezerwat Przyrody Bukowe-Zdroje im. Profesora Tadeusza Dominika to cenny obszar chroniący fragment naturalnego lasu bukowego. Położony jest na malowniczym terenie Wzgórz Bukowych, które stanowią część większego kompleksu morenowego. Ukształtowanie terenu jest bardzo zróżnicowane, z licznymi wzgórzami, głębokimi dolinami i wąwozami, co nadaje mu wyjątkowy, niemal górski charakter, mimo stosunkowo niewielkich wysokości bezwzględnych. Podłoże geologiczne tworzą głównie gliny morenowe i piaski, na których wykształciły się żyzne gleby brunatne, idealne dla rozwoju lasów bukowych. Przez rezerwat przepływają liczne strumienie, tworzące malownicze doliny i wąwozy, a w kilku miejscach występują naturalne źródliska, od których pochodzi człon nazwy „Zdroje”. Klimat tego obszaru ma wyraźne wpływy morskie, z łagodnymi zimami i niezbyt upalnymi latami, przy stosunkowo wysokich opadach rocznych. Historia tego miejsca związana jest z wielowiekową tradycją gospodarki leśnej, jednak ze względu na zróżnicowane ukształtowanie terenu, wiele fragmentów pozostało w stanie zbliżonym do naturalnego. Nazwa rezerwatu upamiętnia profesora Tadeusza Dominika, wybitnego mykologa, który prowadził tu badania nad grzybami.
Rezerwat Przyrody Bukowe – Zdroje im. Profesora Tadeusza Dominika – co robić?
Rezerwat Przyrody Bukowe-Zdroje oferuje wiele możliwości aktywnego wypoczynku w malowniczym otoczeniu. Najlepszym sposobem na poznanie tego obszaru jest wędrówka znakowanymi szlakami turystycznymi, które prowadzą przez najbardziej interesujące fragmenty rezerwatu. Dzięki zróżnicowanemu ukształtowaniu terenu, trasy te dostarczają intensywnych wrażeń i wymagają niejednokrotnie dobrej kondycji fizycznej. Ponadto rezerwat stanowi doskonałe miejsce do obserwacji przyrody – różnorodnych zbiorowisk roślinnych oraz związanych z nimi gatunków zwierząt, szczególnie ptaków. Dla miłośników fotografii przyrodniczej szczególnie atrakcyjne są głębokie wąwozy porośnięte buczyną, gdzie światło przebijające się przez korony drzew tworzy niepowtarzalną grę cieni. Jesienią warto wybrać się na grzybobranie w okoliczne lasy (poza ścisłym terenem rezerwatu, gdzie obowiązują ograniczenia). Okolice rezerwatu przecinają również liczne szlaki rowerowe, umożliwiające aktywny wypoczynek na dwóch kółkach. Miłośnicy geologii znajdą tu interesujące formy polodowcowe – głazy narzutowe, wąwozy erozyjne oraz naturalne odsłonięcia warstw geologicznych. Z kolei botanicy będą zachwyceni różnorodnością runa leśnego oraz rzadkimi gatunkami roślin występującymi na terenie rezerwatu.
Rezerwat Przyrody Bukowe – Zdroje im. Profesora Tadeusza Dominika – co zobaczyć?
Rezerwat Przyrody Bukowe-Zdroje zachwyca przede wszystkim monumentalnym drzewostanem bukowym, który w niektórych fragmentach ma charakter zbliżony do pierwotnej puszczy. Potężne, strzeliste buki o gładkich, srebrzystoszarych pniach tworzą naturalne „kolumnady”, a ich korony łączą się wysoko nad głowami zwiedzających w zielone sklepienie. Szczególnie malownicze są głębokie jary i wąwozy, gdzie potoki żłobiły przez tysiące lat miękkie podłoże, tworząc strome zbocza porośnięte buczyną. Wiosną, zanim buki w pełni się ulistnią, dno lasu pokrywa się kobiercem kwitnących roślin runa leśnego – przylaszczek, zawilców, kokoryczek i charakterystycznego dla żyznych buczyn żywca cebulkowego. Jednym z najcenniejszych elementów rezerwatu są naturalne źródliska, gdzie krystalicznie czysta woda wypływa spod ziemi, tworząc początek strumieni. Wokół nich rozwijają się specyficzne zbiorowiska roślin źródliskowych. Na terenie rezerwatu można również podziwiać imponujące głazy narzutowe przyniesione przez lodowiec, niekiedy o obwodzie kilku metrów. Jesienią rezerwat prezentuje się najbardziej spektakularnie – liście buków przybierają wszystkie odcienie złota i miedzi, a promienie słońca przenikające przez rozrzedzone korony drzew tworzą niepowtarzalną grę świateł i cieni. Dla cierpliwych obserwatorów nagrodą może być dostrzeżenie rzadkich gatunków ptaków związanych ze starymi lasami, takich jak dzięcioł czarny czy siniak. Miłośnicy mikologii znajdą tu bogactwo grzybów, w tym rzadkie gatunki związane z martwym drewnem bukowym, które w rezerwacie pozostawia się naturalnemu rozkładowi.
Rezerwat Przyrody Bukowe – Zdroje im. Profesora Tadeusza Dominika – informacje praktyczne
Planując wizytę w Rezerwacie Przyrody Bukowe-Zdroje, warto uwzględnić kilka praktycznych wskazówek. Najlepszą porą na odwiedziny jest późna wiosna, gdy runo leśne jest najbujniejsze, oraz złota polska jesień, kiedy bukowy las mieni się wszystkimi odcieniami złota i czerwieni. Ze względu na bliskość morza, klimat charakteryzuje się dość dużą wilgotnością i zmiennością – nawet latem mogą wystąpić chłodniejsze dni z przelotnymi opadami. Szlaki turystyczne w rezerwacie są dobrze oznakowane, jednak mają różny stopień trudności – niektóre odcinki prowadzą przez strome zbocza i wymagają dobrej kondycji fizycznej. Niezbędne jest solidne obuwie turystyczne, najlepiej z protektorem, gdyż szlaki mogą być śliskie, szczególnie po deszczu lub wczesną wiosną. Ze względu na zróżnicowane ukształtowanie terenu, warto zabrać ze sobą kijki trekkingowe, które ułatwią wędrówkę. Podczas zwiedzania rezerwatu obowiązują zasady ochrony przyrody – poruszanie się wyłącznie wyznaczonymi ścieżkami, zakaz zbierania roślin i grzybów, nieśmiecenie i niehałasowanie. Na terenie rezerwatu znajdują się źródła naturalnej wody pitnej, jednak jej jakość może się zmieniać w zależności od warunków hydrologicznych, dlatego bezpieczniej jest zabrać własny zapas wody. Dla miłośników obserwacji przyrody przydatna będzie lornetka oraz przewodnik do rozpoznawania roślin. W sezonie letnim warto pamiętać o środku przeciw komarom i kleszczom, których nie brakuje w wilgotnym środowisku leśnym.
Zobacz jakie inne parki / rezerwaty znajdują się również blisko miast: Szczecin, Stargard
