Rezerwat Przyrody Mechowiska Czaple
Rezerwat Przyrody Mechowiska Czaple położony jest na Pojezierzu Kaszubskim, w regionie charakteryzującym się urozmaiconą rzeźbą polodowcową z licznymi jeziorami i wzgórzami morenowymi. Ten wyjątkowy rezerwat chroni rzadki typ torfowiska – mechowisko (torfowisko mszyste), które rozwija się w warunkach zasilania wodami podziemnymi bogatymi w związki wapnia. Obszar rezerwatu obejmuje nieckę terenową, w której wykształciło się torfowisko alkaliczne (zasadowe), stanowiące siedlisko dla wielu rzadkich i zagrożonych gatunków roślin. Historia tego miejsca związana jest z naturalnymi procesami torfotwórczymi, które przebiegają tu w specyficznych warunkach hydrogeologicznych. Nazwa „Mechowiska Czaple” nawiązuje do charakteru chronionego ekosystemu (mechowisko) oraz prawdopodobnie do pobliskiej miejscowości. Ten typ torfowisk należy do najrzadszych i najbardziej zagrożonych ekosystemów w Polsce i Europie, co czyni rezerwat obiektem o wyjątkowej wartości przyrodniczej. Mechowiska różnią się od typowych torfowisk wysokich tym, że rozwijają się w warunkach zasilania wodami bogatymi w składniki mineralne, co umożliwia rozwój specyficznej flory wapieniolubnej.
Rezerwat Przyrody Mechowiska Czaple – co robić?
Rezerwat Przyrody Mechowiska Czaple najlepiej poznawać podczas pieszych wycieczek, korzystając z drewnianych kładek lub wyznaczonych ścieżek, które umożliwiają poruszanie się po podmokłym terenie bez szkody dla delikatnego ekosystemu torfowiskowego. Obserwacja rzadkich gatunków roślin będzie tu główną atrakcją – warto zabrać ze sobą lupę, aby przyjrzeć się detalom budowy mchów brunatnych i innych drobnych roślin torfowiskowych. Fotografia przyrodnicza, szczególnie makrofotografia, pozwala uwiecznić miniaturowy świat torfowiska z jego fascynującymi mieszkańcami. Dla miłośników botaniki mechowisko stanowi prawdziwy raj – można tu znaleźć wiele rzadkich gatunków storczyków i innych roślin związanych z torfowiskami alkalicznymi. Warto również obserwować owady związane z torfowiskiem, w tym rzadkie gatunki motyli i ważek. Z kolei ornitolodzy mogą wypatrywać ptaków charakterystycznych dla terenów podmokłych. Wczesnym rankiem lub o zmierzchu, przy odrobinie szczęścia, można zaobserwować ssaki żerujące na obrzeżach torfowiska. Fotografowanie mechowiska o różnych porach roku daje fascynujące efekty – od wiosennego przebudzenia przyrody, przez letnie kwitnienie wielu roślin, po jesienne przebarwienia.
Rezerwat Przyrody Mechowiska Czaple – co zobaczyć?
Główną atrakcją przyrodniczą rezerwatu jest samo mechowisko – wyjątkowy typ torfowiska zasilanego wodami bogatymi w związki wapnia, co tworzy specyficzne warunki dla rozwoju roślinności wapieniolubnej. Warto zwrócić uwagę na dominującą warstwę mszystą, tworzoną głównie przez mchy brunatne z rodzajów Drepanocladus, Calliergon i Scorpidium, które w przeciwieństwie do torfowców typowych dla torfowisk wysokich, preferują środowisko zasadowe. Szczególnie cenne są tu storczyki, które występują na mechowiskach w większej różnorodności niż na innych typach torfowisk – można wypatrywać kruszczyka błotnego, lipiennika Loesela czy storczyka szerokolistnego. Interesujące są również inne rośliny charakterystyczne dla mechowisk, jak turzyce, wełnianki czy rośliny owadożerne. Latem można podziwiać kwitnące rośliny torfowiskowe, które mimo często niepozornych kwiatów, tworzą fascynującą mozaikę kolorystyczną. Na obrzeżach mechowiska rozwija się specyficzna roślinność przejściowa między torfowiskiem a otaczającymi ekosystemami. Przy odrobinie szczęścia można zaobserwować rzadkie gatunki motyli i ważek, które są związane wyłącznie z tym typem ekosystemu. Wiosną i jesienią warto zwrócić uwagę na przelotne ptaki wodno-błotne, które mogą zatrzymywać się na torfowisku podczas migracji.
Rezerwat Przyrody Mechowiska Czaple – informacje praktyczne
Najlepszą porą na odwiedzenie rezerwatu są miesiące od maja do sierpnia, gdy roślinność torfowiskowa jest najbujniejsza, a wiele rzadkich gatunków kwitnie. Ze względu na podmokły charakter terenu, niezbędne jest odpowiednie obuwie – najlepiej wodoodporne buty trekkingowe lub kalosze. Należy pamiętać, że poruszanie się po torfowisku jest możliwe wyłącznie po wyznaczonych ścieżkach lub kładkach, ponieważ wejście bezpośrednio na powierzchnię torfowiska może być niebezpieczne dla człowieka i szkodliwe dla delikatnego ekosystemu. Na terenie rezerwatu prawdopodobnie nie ma infrastruktury turystycznej, dlatego trzeba zabrać ze sobą odpowiedni zapas wody i prowiant. W sezonie wiosenno-letnim zalecane jest stosowanie środków ochrony przeciw komarom i innym owadom, których na torfowiskach jest wyjątkowo dużo. Podczas zwiedzania należy przestrzegać zasad ochrony przyrody – nie zrywać roślin (większość z nich jest pod ścisłą ochroną), nie płoszyć zwierząt i nie zaśmiecać terenu. Warto również zabrać ze sobą przewodnik do rozpoznawania roślin, aby łatwiej identyfikować spotykane gatunki. Przy planowaniu wizyty należy pamiętać, że niektóre mechowiska mogą być objęte ochroną ścisłą, co może wiązać się z koniecznością uzyskania zezwolenia na wstęp od regionalnej dyrekcji ochrony środowiska.
Zobacz jakie inne parki / rezerwaty znajdują się również blisko miast: Gdynia, Słupsk
