Rezerwat Przyrody Pusta Wielka
Rezerwat Przyrody Pusta Wielka położony jest w Beskidzie Sądeckim, który stanowi część polskich Karpat Zewnętrznych. Nazwa rezerwatu pochodzi od szczytu Pusta Wielka, wokół którego został utworzony. Obszar ten charakteryzuje się typowo górskim ukształtowaniem terenu z wyraźnymi grzbietami, stromymi stokami i głębokimi dolinami potoków. Rezerwat najprawdopodobniej chroni naturalne zbiorowiska leśne regla dolnego i górnego, które są charakterystyczne dla tej części Karpat. Beskid Sądecki zbudowany jest głównie z piaskowców i łupków fliszowych, które powstały w głębokim morzu w okresie kredy i paleogenu, a następnie zostały sfałdowane i wypiętrzone podczas orogenezy alpejskiej. Lasy porastające zbocza Pustej Wielkiej stanowią cenny przykład naturalnych zbiorowisk leśnych, które w innych częściach Beskidów zostały w znacznym stopniu przekształcone przez gospodarkę leśną. Klimat tego regionu ma charakter górski, z chłodniejszymi temperaturami niż na terenach nizinnych, większą ilością opadów oraz dłuższym zaleganiem pokrywy śnieżnej. Te specyficzne warunki wpłynęły na wykształcenie się charakterystycznej szaty roślinnej z wyraźnym piętrowaniem.
Rezerwat Przyrody Pusta Wielka – co robić?
Wędrówki górskimi szlakami pozwalają na poznanie różnorodności ekosystemów leśnych, od buczynkarpackiej regla dolnego po bory świerkowe regla górnego, a także na podziwianie rozległych panoram z wyżej położonych punktów. Wiosną i wczesnym latem warto zwrócić uwagę na bogate runo leśne z wieloma gatunkami roślin, w tym rzadkimi i chronionymi, które kwitną zanim korony drzew w pełni się rozwiną. Fotografia krajobrazowa jest szczególnie satysfakcjonująca z wyższych partii szlaków, gdzie odsłaniają się widoki na sąsiednie pasma Beskidów oraz Tatry przy dobrej widoczności. Obserwacje przyrodnicze mogą obejmować zarówno duże ssaki leśne, jak jeleń czy sarna, jak i liczne gatunki ptaków, których głosy wypełniają górski las. Jesienią rezerwat nabiera wyjątkowych walorów estetycznych, gdy bukowe lasy przybierają złociste i czerwone barwy, co jest szczególnie efektowne przy słonecznej pogodzie. Zimowe wycieczki, choć wymagające odpowiedniego przygotowania i sprzętu, oferują zupełnie inną perspektywę – ośnieżone drzewa, krystalicznie czyste powietrze i możliwość obserwacji tropów zwierząt na śniegu. Miłośnicy geologii znajdą tu interesujące odsłonięcia skał fliszowych, które są charakterystyczne dla budowy Beskidów.
Rezerwat Przyrody Pusta Wielka – co zobaczyć?
Rezerwat Pusta Wielka zachwyca przede wszystkim naturalnymi lasami górskimi o wyraźnej strefowości pionowej. W niższych położeniach dominuje żyzna buczyna karpacka z dominacją buka i jodły, tworząca cienisty las o bogatym runie. Wyżej przechodzi ona w bory świerkowe regla górnego, gdzie dominującym gatunkiem jest świerk pospolity, przystosowany do surowych warunków górskich. Wiosną runo leśne pokrywa się kobiercem kwitnących roślin, wśród których można dostrzec żywce, miesiącznice, czworolisity i inne gatunki charakterystyczne dla gór. Na uwagę zasługują także stare, dorodne drzewa o imponujących rozmiarach, które dzięki ochronie rezerwatowej zachowały się do naszych czasów. W obrębie rezerwatu można zaobserwować naturalne procesy zachodzące w lesie – od powolnego wzrostu młodych drzew w lukach po powalone gigantyczne pnie, które stają się siedliskiem dla licznych organizmów. Górskie potoki przecinające teren rezerwatu tworzą malownicze kaskady i bystrza, wokół których rozwijają się specyficzne zbiorowiska roślin higrofilnych. Z wyżej położonych punktów roztaczają się rozległe panoramy na charakterystyczne, zaokrąglone szczyty Beskidu Sądeckiego oraz sąsiednie pasma górskie. Jesienią, gdy bukowe lasy mienią się wszystkimi odcieniami żółci, pomarańczu i czerwieni, krajobraz rezerwatu nabiera bajkowego charakteru. Zimą zaś ośnieżone korony drzew i skrzący się w słońcu śnieg tworzą niezapomniany, surowy i piękny krajobraz.
Rezerwat Przyrody Pusta Wielka – informacje praktyczne
Dostęp do rezerwatu zapewniają znakowane szlaki górskie, które prowadzą na Pustą Wielką z okolicznych miejscowości. Ze względu na górski charakter terenu, wędrówki wymagają dobrej kondycji fizycznej oraz odpowiedniego obuwia turystycznego z grubym protektorem. Najlepszą porą na odwiedziny jest okres od późnej wiosny do wczesnej jesieni, gdy szlaki są suche, a pogoda stosunkowo stabilna. Podczas planowania wycieczki warto uwzględnić, że w górach pogoda może zmieniać się bardzo szybko – słoneczny poranek może przerodzić się w burzowe popołudnie. Na wyprawę należy zabrać mapę Beskidu Sądeckiego, gdyż orientacja w terenie górskim może być utrudniona, zwłaszcza podczas mgły. W plecaku powinny znaleźć się: zapas wody, prowiant energetyczny, kurtka przeciwdeszczowa, ciepła warstwa odzieży (nawet latem), czapka, rękawiczki, latarka oraz naładowany telefon komórkowy z zapisanym numerem GOPR. W wyższych partiach gór zasięg telefonii komórkowej może być ograniczony, co należy uwzględnić, planując samodzielne wycieczki. Zimowe wejście na Pustą Wielką wymaga doświadczenia w turystyce zimowej, odpowiedniego sprzętu (raki, kijki, ew. raczki) oraz sprawdzenia warunków śniegowych i lawinowych. Na terenie rezerwatu prawdopodobnie nie ma rozwiniętej infrastruktury turystycznej, dlatego trzeba być przygotowanym na samodzielność.
Zobacz jakie inne parki / rezerwaty znajdują się również blisko miast: Nowy Sącz
