Rezerwat Przyrody Wielistowskie Źródliska
Rezerwat Przyrody Wielistowskie Źródliska położony jest w północnej części Polski, na obszarze Pojezierza Kaszubskiego, które stanowi fragment Pojezierza Pomorskiego. Teren rezerwatu charakteryzuje się zróżnicowanym ukształtowaniem, typowym dla krajobrazu młodoglacjalnego, z wyraźnymi wzniesieniami morenowymi oraz głębokimi jarami erozyjnymi. Rezerwat ma charakter krajobrazowo-leśny i został utworzony w celu ochrony kompleksu źródlisk oraz otaczających je naturalnych lasów bukowych i mieszanych. Nazwa rezerwatu wskazuje na jego główny walor – liczne źródła i wypływy wód podziemnych, które dają początek strumieniom. Podłoże geologiczne stanowią głównie utwory polodowcowe – gliny morenowe i piaski fluwioglacjalne, przez które przebijają się na powierzchnię wody podziemne, tworząc malownicze źródliska. Klimat tego regionu ma wyraźne wpływy morskie, z łagodniejszymi zimami i chłodniejszymi latami w porównaniu z terenami położonymi dalej od Bałtyku. Na terenie rezerwatu dominują lasy bukowe, charakterystyczne dla Pojezierza Kaszubskiego, z domieszką innych gatunków, takich jak dąb, grab czy jawor. Dzięki zróżnicowaniu mikrosiedlisk – od suchych wzgórz morenowych po wilgotne dna jarów ze źródliskami – rezerwat cechuje się wysoką różnorodnością biologiczną.
Rezerwat Przyrody Wielistowskie Źródliska – co robić?
Rezerwat Przyrody Wielistowskie Źródliska oferuje wyjątkowe możliwości aktywnego obcowania z przyrodą. Przede wszystkim warto wybrać się na wędrówkę wyznaczonymi ścieżkami, które prowadzą przez malownicze jary, wzdłuż krystalicznie czystych strumieni wypływających ze źródeł. Dla miłośników fotografii przyrodniczej rezerwat stanowi doskonały teren do uwiecznienia zarówno panoramicznych ujęć leśnych jarów, jak i detali flory oraz fauny związanej z ekosystemami źródliskowymi. Szczególnie efektowne kadry można wykonać fotografując źródła i strumienie techniką długiego naświetlania, co podkreśla dynamikę płynącej wody. Entuzjaści geologii znajdą tu fascynujące procesy hydrologiczne – wypływy wód podziemnych oraz erozję wodną kształtującą jary i wąwozy. Botanicy mogą z kolei podziwiać bogatą florę, szczególnie w okolicach źródlisk, gdzie występują specyficzne zbiorowiska roślinne związane z czystymi, zimnymi wodami. Wiosną warto wybrać się na obserwacje ptaków, które licznie występują w zróżnicowanym pod względem siedliskowym lesie. Jesienią natomiast rezerwat zachwyca nie tylko kolorami przebarwiających się liści buków, ale również malowniczymi mgłami unoszącymi się nad źródliskami w chłodne poranki.
Rezerwat Przyrody Wielistowskie Źródliska – co zobaczyć?
Główną atrakcją Rezerwatu Przyrody Wielistowskie Źródliska są, jak sugeruje nazwa, malownicze źródliska – miejsca naturalnych wypływów wód podziemnych. Warto zwrócić uwagę na krystalicznie czyste wody wypływające spod ziemi, często tworzące charakterystyczne „oczka” – niewielkie zbiorniki wodne w miejscu wypływu. Z źródlisk wypływają strumienie, które żłobią w miękkich osadach polodowcowych malownicze jary i wąwozy o stromych zboczach. Na dnie jarów można zaobserwować procesy erozji wodnej – podcięcia brzegów, małe kaskady i progi skalne. Zbocza jarów porasta bujny las bukowy, z majestatycznymi okazami buków o charakterystycznej, gładkiej, szarej korze. Wiosną, przed pełnym rozwojem liści na drzewach, dno lasu pokrywa się kobiercem kwitnących roślin runa leśnego, wśród których wyróżniają się zawilce, przylaszczki i szczawik zajęczy. W okolicach źródlisk i strumieni występują specyficzne zbiorowiska roślinne z udziałem paproci, mchów i wątrobowców, preferujących wilgotne, zacienione siedliska. Wilgotny mikroklimat panujący w jarach sprzyja również rozwojowi bogatej brioflory – mchów i wątrobowców porastających skały i pnie drzew. Jesienią rezerwat zachwyca złocistymi i czerwonawymi barwami przebarwiających się liści buków, które kontrastują z ciemnozieloną wodą strumieni.
Rezerwat Przyrody Wielistowskie Źródliska – informacje praktyczne
Aby dotrzeć do Rezerwatu Przyrody Wielistowskie Źródliska, najlepiej kierować się lokalnymi drogami, a następnie podążać oznakowanymi ścieżkami prowadzącymi do rezerwatu. Ze względu na zróżnicowane ukształtowanie terenu, przed wizytą warto sprawdzić stan szlaków, szczególnie po intensywnych opadach, gdy mogą one być śliskie i trudniejsze do pokonania. Najlepszą porą na zwiedzanie rezerwatu jest późna wiosna (maj), gdy buczyny są w pełni soczystej zieleni, oraz wczesna jesień (wrzesień-październik), kiedy las mieni się złocistymi barwami przebarwiających się liści buków. Podczas wizyty niezbędne jest odpowiednie obuwie turystyczne z dobrą przyczepnością, gdyż ścieżki bywają strome i śliskie, szczególnie w pobliżu źródlisk i strumieni. Na zwiedzanie rezerwatu warto zarezerwować minimum 2-3 godziny, aby móc w spokoju eksplorować różne fragmenty tego interesującego terenu. Na terenie rezerwatu nie ma infrastruktury turystycznej ani punktów gastronomicznych, dlatego należy zaopatrzyć się w wodę i prowiant przed wyprawą. Ze względu na ochronny status terenu, obowiązują tu zasady typowe dla rezerwatów przyrody – zabronione jest zaśmiecanie, niszczenie roślinności czy zakłócanie naturalnego przepływu wód w źródliskach. Dla fotografów przydatny będzie statyw, szczególnie przy fotografowaniu w warunkach słabego oświetlenia panującego w głębokich jarach.
Zobacz jakie inne parki / rezerwaty znajdują się również blisko miast: Gdańsk, Gdynia, Słupsk
